Gdy użądli nas owad, pamiętajmy że nie jest istotny jego gatunek czy też wielkość. O dalszym przebiegu wydarzeń decyduje reakcja naszego organizmu. Zaraz po użądleniu należy zwrócić uwagę na : Miejsce użądlenia

Bardzo niebezpieczne dla życia są użądlenia w głowę, szyję lub język. Odczyn miejscowy objawiający się dość szybkim obrzękiem może być zapowiedzią ogólnej reakcji organizmu.

Odczyn miejsca użądlenia

1.     Jeśli miejsce wokół użądlenia zaczerwieni się, ale powierzchnia przebarwienia nie zwiększa się w krótkim czasie, można przyjąć, że osoba poszkodowana nie jest uczulona. Zagrożenie dla zdrowia jest w takim przypadku niewielkie.
2.     Jeśli odczyn miejscowy osiągnie w stosunkowo krótkim czasie średnicę ponad 10 cm i utrzymuj się kilka dni oznacza to, że osoba jest uczulona ( np. była w przeszłości co najmniej raz użądlona ). Jeśli wielkość odczynu przyrasta i towarzyszą temu objawy ogólne rozwijające się do 20 minut po użądleniu, oznacza to duże ryzyko wstrząsu anafilaktycznego.
3.     W przypadku użądleń mnogich mogą wystąpić takie same objawy jak u osób uczulonych (reakcja toksyczna).
Objawy miejscowe. Do objawów miejscowych należą ból, rumień i obrzęk.
Objawy ogólne. Trzeba pamiętać, że im wcześniej wystąpi niepokojąca reakcja organizmu tym objawy będą poważniejsze.
Objawy ogólne dzielą się na łagodne i ciężkie.
Objawy łagodne to świąd i pokrzywka.
Objawy ciężkie dzielą się na :
1.     kórne ( pokrzywka na dużej powierzchni ciała, rumień, obrzęk ).
2.     Ze strony przewodu pokarmowego ( nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka ).
3.     Ze strony układu oddechowego ( duszność, chrypka, kaszel ).
4.     Ze strony układu krążenia ( kołatanie serca i uczucie niemiarowej jego pracy ).
5.     Wstrząs ananfilatyczny, oznaczający że wszystkie wymienione wyżej objawy występują łącznie a ponadto towarzyszy im niepokój, spadek ciśnienia, drgawki i utrata przytomności. Zbyt późna interwencja prowadzi do zgonu ( u dorosłych ryzyko jest większe niż i dzieci ). Osoby uczulone ( nadwrażliwe ) na jady owadów powinny być stale zaopatrzone w :
- Lek przeciwhistaminowy ( Clemastin lub Phenazolina w tabletkach ),
- Fenistli w żelu, maść ze steroidami np. Hydrocortison.
Gdy wiadomo z wywiadu lekarskiego, że może wystąpić reakcja wstrząsowa osoba taka powinna dodatkowo posiadać :
-     Encorton w tabletkach ( połknąć od razu po użądleniu nie czekając na wystąpienie pierwszych objawów wstrząsu ),
-     Adrenalina w ampułce + igła + strzykawka 0,3 – 0,5 mg na dawkę ( 1 ampułka = 1 ml = 1 mg )

Pierwsza pomoc
-     Żądło usuwamy podważając je od spodu palcem lub pęsętą tuż przy skórze. Nie uciskać woreczka jadowego. Gdy użądlenia są mnogie, woreczki jadowe można ściąć brzytwą, a potem usunąć pęsętą.
-     Miejsca użądlone przemyć zimną wodą i obłożyć lodem aby opóźnić wchłanianie jadu.
-     Ból łagodzą okłady z sody oczyszczonej, amoniaku lub potarcie miejsca użądlonego umytym korzeniem pietruszki albo cebulą.
-     Miejsce użądlone można posmarować żelem Fenisfli lub maściami ze steroidami (np. Hydrocortison).
-     Gdy miejscem użądlenia jest język, przepłukać jamę ustną i gardło wodą z solą ( 1 łyżeczka soli na szklankę wody ), następnie ssać kostkę lodu lub popijać zimny płyn.
-     Gdy wystąpił duży odczyn miejscowy na kończynach ( noga, ręka ) unieść użądloną kończynę lekko do góry i unieruchomić.
-     Gdy wystąpiła duża reakcja miejscowa ( > 10 cm ) lub objawy ogólne, niezbędna jest natychmiastowa pomoc lekarska.

Pamiętaj, że:
-     Osy lubią owoce, słodycze, mięso, miejsca nasłonecznione.
-     Owady są przyciągane przez jaskrawe ubrania, intensywne perfumy i dezodoranty.
-     Nie należy drażnić os.
-     Osę strzepnąć szybkim, silnym pstryknięciem.
-     Uderzenie dłonią zawsze kończy się użądleniem.
-     Nie każdy odczyn po użądleniu świadczy o alergii.
-     Nie każda reakcja alergiczna ma ciężki i typowy przebieg.